Πού προσεύχονται οι μετανάστες της Αθήνας; Εικόνες ενός αθέατου κόσμου

Τα τελευταία τρία χρόνια, ο Τάσος Βρεττός γυρίζει την Αθήνα και αποτυπώνει με τη φωτογραφική του μηχανή τους τόπους και τους τρόπους λατρείας των προσφύγων και των μεταναστών της πόλης. Τρόπους ξεχωριστούς σε τόπους αυτοσχέδιους, αφού το ελληνικό κράτος δεν παρέχει επίσημους λατρευτικούς χώρους ούτε στις πιο πολυπληθείς θρησκευτικές μειονότητες της χώρας.

Μουσουλμάνοι, Βουδιστές, Ινδουιστές, Σπιριτσουαλιστές και Χριστιανοί διαφόρων δογμάτων και πολλαπλών εθνικών προελεύσεων, Αιθίοπες, Αφγανοί, Αιγύπτιοι, Πακιστανοί, Νιγηριανοί, Σενεγαλέζοι, Φιλιππινέζοι, Ινδονήσιοι, Ιρακινοί, καταφεύγουν σε υπόγεια και ενοικιαζόμενα διαμερίσματα, πολυκατοικίες και γκαράζ, πρόχειρα καταλύματα, γήπεδα και υπαίθριους δημόσιους χώρους, πλατείες και αυλές, συνθέτοντας ένα αόρατο δίκτυο στο σώμα της πόλης.

«Η ελληνική κοινωνία αρνείται στο μέσο όρο της να αποδεχθεί ότι αυτοί οι άνθρωποι είναι ένα κομμάτι δικό μας» ο φωτογράφος. «Πολλοί από αυτούς ζουν είκοσι χρόνια στην Ελλάδα, τα παιδιά τους έχουν γεννηθεί εδώ και δεν έχουν ακόμα ιθαγένεια και βεβαίως το ελληνικό κράτος δεν επιτρέπει να έχουν τους λατρευτικούς χώρους επίσημα. Αναγκάζονται λοιπόν και τους έχουν ανεπίσημα, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι τους έχουν κρυφούς. Δεν περνάς από κλειστές πόρτες. Μπορεί οποιοσδήποτε από εμάς να επισκεφθεί αυτούς τους ναούς, να βιώσει μια εμπειρία καταπληκτική και ξεχωριστή από ναό σε ναό και θρησκεία σε θρησκεία, με πάρα πολύ μεγάλη ασφάλεια και πάρα πολύ μεγάλη αποδεκτικότητα από τους ανθρώπους. Κι εγώ ο ίδιος δεν βγάζω τη ούρα μου απ’ έξω, δεν είχα υπόψη μου ότι υπάρχουν όλοι αυτοί οι ναοί, τους γνώρισα ψάχνοντας, αλλά είναι όλοι εδώ, είναι μέσα στην πόλη, είναι κομμάτι της πόλης πλέον και σίγουρα δεν ευθύνονται αυτοί οι άνθρωποι που είναι εκτοπισμένοι σε υπόγεια γκαράζ και διαμερίσματα. Με χαρά μοιράζονται την εμπειρία τους μαζί σου και το εκτιμούν όταν σε βλέπουν να γιορτάζεις μαζί τους τις λειτουργίες τους. Με πολλούς γίναμε φίλοι, με καλούσαν σε προσωπικές γιορτές και γιορτές της εκκλησίας τους, μου επέτρεψαν να φωτογραφήσω και με μεγάλη χαρά μου δώσανε τη δυνατότητα να μπω μέσα σε μια πολύ προσωπικές τους στιγμές».

Οι φωτογραφίες του Τάσου Βρεττού από συνολικά 44 χώρους λατρείας και παρουσιάζονται από τις 20 Νοεμβρίου έως τις 10 Ιανουαρίου στο Μουσείο Μπενάκη. Την έκθεση συνοδεύει μία δίγλωσση έκδοση που περιλαμβάνει κείμενα σημαντικών προσωπικοτήτων, σε μια προσπάθεια να φωτιστούν σημαντικές ανθρωπολογικές, θρησκειολογικές, εθνολογικές, καλλιτεχνικές και κοινωνιολογικές διαστάσεις του φαινομένου.

Ο μουσικός Μιχάλης Καλκάνης, ανταποκρινόμενος στην πρόσκληση του Βρεττού, κατέγραψε ηχητικά ένα ενδεικτικό τμήμα όσων μαρτυρεί η κάμερα του φωτογράφου και στη συνέχεια, επεξεργάστηκε μουσικά το υλικό, ώστε αυτό να παρουσιαστεί στην έκθεση σε ειδικά διαμορφωμένες ηχητικές εγκαταστάσεις.

Παράλληλα, στο πλαίσιο της έκθεσης, διοργανώνονται διάφορα εκπαιδευτικά προγράμματα και περιηγήσεις σε σχολεία. Όπως επισημαίνει ο φωτογράφος, «είναι μια ευκαιρία να κοινωνηθεί στα νέα παιδιά τουλάχιστον ότι αυτοί οι άνθρωποι τους οποίους αρνούμαστε να δούμε, βρίσκονται ανάμεσά μας. Ζούμε πλέον σε μια πολυπολιτισμική πόλη, σε μια πολυπολιτισμική χώρα, και το μόνο που πρέπει να κάνουμε είναι να του αγκαλιάσουμε, να τους δούμε ως ίσους και να τους δώσουμε τις ίδιες δυνατότητες που έχουμε κι εμείς σε αυτή την κοινωνία».

Ακολουθούν φωτογραφίες και περιγραφές του Τάσου Βρεττού, όπως αναγράφονται στον οδηγό πλοήγησης της έκθεσης «Τ(ρ)όποι Λατρείας».

Αιθιοπική Ορθόδοξη Εκκλησία Κιντάνε Μιχρέτ, Πολύγωνο



Η αιθιοπική κοινότητα είναι μία από τις παλιότερες και καλύτερα οργανωμένες αφρικανικές κοινότητες στην Αθήνα, τόσο για πολιτικούς όσο και για θρησκευτικούς λόγους. Ο μισός πληθυσμός της Αιθιοπίας είναι ορθόδοξος και υπάρχουν παλιές θερμές σχέσεις της Ελλάδας με την Αιθιοπία σε πολιτικό, οικονομικό και θρησκευτικό επίπεδο. Η αιθιοπική εκκλησία στο Πολύγωνο, παραχώρηση της Εκκλησίας της Ελλάδας, είναι η πρώτη που επισκέφθηκα και αυτή από την οποία ξεκίνησα αυτό το φωτογραφικό οδοιπορικό στους τόπους λατρείας της Αθήνας. Είχα διαβάσει ότι γίνεται μια πολύ ωραία Ανάσταση στην αιθιοπική εκκλησία και αποφάσισα από περιέργεια να την επισκεφθώ. Το Μεγάλο Σάββατο, μετά από μια περιπετειώδη αναζήτηση, ανακάλυψα την εκκλησία πλάι σε έναν πολύ μεγάλο ορθόδοξο ναό. Μπήκα σε ένα χώρο ανάμεσα σε όνειρο και πραγματικότητα. Γυναίκες και παιδιά ήταν καθισμένοι στο περίβολο, ντυμένοι στα λευκά και φωτίζονταν από μια λάμπα φθορίου και κεράκια αναμμένα στο έδαφος. Ήταν ένα θέαμα συγκλονιστικό. Ρώτησα αν μπορώ να φωτογραφίσω και μου είπαν να βγάλω πρώτα τα παπούτσια μου, γιατί σε όλους αυτούς τους ναούς είναι υποχρεωτικό να βγάλεις τα παπούτσια σου. Βρέθηκα λοιπόν, να φωτογραφώ ξυπόλητος σε απόσταση μισού μέτρου από πρόσωπα σε απόλυτη έκσταση, μέσα στην κατανυκτική μυρωδιά από το λιβάνι που γέμιζε την ατμόσφαιρα.
Τζαμί της Φατιμά αλ Ζάρα, Μαραθώνας





Στο Μαραθώνα επισκέφθηκα τρία τζαμιά, δεν ξέρω πόσα άλλα μπορεί να υπάρχουν. Ένα μεγάλο που είναι το κυρίως τζαμί και βρίσκεται σε ένα υπόγειο γκαράζ, ένα στην ενδοχώρα του Μαραθώνα όπου ήταν 3-4 άνθρωποι πολλοί φιλικοί και ένα μικρότερο που ήταν ένας μόνο άνθρωπος που είχε φτιάξει έναν προσωπικό χώρο για να προσέχεται. Όλοι Πακιστανοί.

B.A.C.R.F. Fidelis & Rose Imade, Πατήσια




Έμαθα γι' αυτό το χώρο από τη Φιλιππινέζα οικιακή βοηθό μιας φίλης, η οποία ανήκε σε μια αίρεση: την αίρεση του Πάστορα Ιμάντε, ενός Νιγηριανού ιερέα παντρεμένου με μια Φιλιππινέζα. Ο ναός της αίρεσης είναι ένα υπόγειο στην Κυψέλη - φαντάζομαι θα υπάρχουν πολλά αντίστοιχα υπόγεια στην Αθήνα. Το εκκλησίασμα όμως ήταν από διαφορετικές φυλές και κοινότητες κι αυτό ήταν ασυνήθιστο. Στη λειτουργία μάλιστα κρατούσε ο καθένας ένα σημαιάκι της πατρίδας του κι έβαλαν κι εμένα να διαβάσω ένα απόσπασμα της Βίβλου στα Ελληνικά.

Γκουρού Νανάκ Νταρμπάρ (Σιχ), Ταύρος

Οι Ινδοί μετανάστες στην Ελλάδα προέρχονται κυρίως από τη θρησκευτική και εθνοτική κοινότητα των Σιχ. Φωτογράφησα δύο ναούς των Σιχ. Ο πρώτος είναι ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ινδών Ελλάδος στον Ταύρο, στον οποίο στεγάζεται η γκουρουντουάρα (δηλαδή, λατρευτικός χώρος) Γκουρού Νανάκ. Πολύ μεγάλος χώρος με μεγάλη επισκεψιμότητα. Πήγα σε μέρα γιορτής και πρέπει να πέρασαν δύο ή τρεις χιλιάδες άτομα. Ήταν το Βαϊσάκι, η Πρωτοχρονιά των Σιχ. Είναι στην ουσία μια γιορτή της Άνοιξης και της Αναγέννησης της Φύσης και γίνεται τον Απρίλιο - όταν πήγα εγώ συνέπιπτε με τη δική μας Ανάσταση. Ένα φορτηγό ντύνεται με αυτές τις γιρλάντες και τα γαρύφαλλα που πλέκουν οι γυναίκες και στη συνέχεια γίνεται περιφορά στην ευρύτερη περιοχή του ταύρου.




Ο δεύτερος ναός είναι στη λεωφόρο Μαραθώνος. Τον βρήκα τυχαία ενώ περνούσα μπροστά με το αυτοκίνητο. Ρώτησα αν μπορώ να φωτογραφήσω και μου έδωσαν την άδεια. Πήγα δύο φορές, την πρώτη ήταν μια απλή μέρα λειτουργίας, τη δεύτερη κάποια γιορτή.

Πολιτιστικό Κέντρο της Σρι Λάνκα, Νέο Ψυχικό


Το Πολιτιστικό Κέντρο της Σρι Λάνκα στο Νέο Ψυχικό, ένα διαμορφωμένο ισόγειο, είναι ο μοναδικός βουδιστικός ναός που βρήκα στη Αττική. Ο ναός ανήκει στην Τεραβάντα, σχολή του Βουδισμού που είναι η κυρίαρχη στη Σρι Λάνκα, την Ταϊλάνδη, την Καμπότζη κ.α. Περισσότερο αρχαϊκή και εσωτερική σε σχέση με άλλες βουδιστικές σχολές, η Τεραβάντα δεν αναγνωρίζει την πνευματική υπεροχή του Δαλάι Λάμα. Έχω επισκεφθεί το ναό πολλες φορές κι έχω φωτογραφήσει διάφορες τελετές και εκδηλώσεις της κοινότητας: την τυπική λειτουργία, η οποία επαναλαμβάνεται τρεις φορές μέσα στην ημέρα, τις τελετές της Πανσελήνου, το Κατηχητικό, τη συνάθροιση ιερέων από διάφορες ενορίες της Ευρώπης, τις δημόσιες λιτανείες. Το λευκό χρώμα της τελετουργικής τους ενδυμασίας, τα αρώματα από τις προσφορές προς τον Βούδα, το νήμα που συνδέει τους παρευρισκόμενους σαν μια πράξη ενότητας και κάθαρσης, δημιουργούν πάντα μια ιδιαίτερη αίσθηση γαλήνης.

Αδελφότητα των Μουρίντ (Σενεγαλέζοι), οδός Αγίου Κωνσταντίνου


Ο λατρευτικός χώρος της Αγίου Κωνσταντίνου ανήκει στη μουσουλμανική σενεγαλέζικη αδελφότητα των Μουρίντ, σουνιτικής προέλευσης. Η αδελφότητα των Μουρίντ ιδρύθηκε το 1883 από τον Σεϊχη Αμπού Μπάμπα στην κορύφωση της γαλλικής αποικιοκρατίας και είναι η πολυπληθέστερη από τις μουσουλμανικές αδελφότητες της χώρας. Δεν αποκαλούν το λατρευτικό τους χώρο ούτε εκκλησία ούτε τζαμί. Οι συναντήσεις τους γίνονται κάθε Τετάρτη βράδυ και συμμετέχουν και γυναίκες, σε πολύ μικρότερη αναλογία βέβαια. Ο χώρος είναι τελείως ανεικονικός, έχει μόνο δύο τρεις εικόνες του ιδρυτή της αδελφότητας. Είναι στρωμένος με κάθε είδους χαλιά, που δημιουργούν ένα ιδιαίτερο ψηφιδωτό.




την ημέρα που πήγα να τους φωτογραφίσω οι περισσότεροι ήταν ντυμένοι με τα παραδοσιακά τους ρούχα και ο καθένας κρατούσε ένα ιερό βιβλίο σε φωτοτυπίες και διάβαζε ή έψελνε μουρμουρίζοντας - δημιουργούσαν μια πολύ κατανυκτική ατμόσφαιρα, ο ήχος δέσποζε στο χώρο. Σε όλη τη διάρκεια της τελετής μοίραζαν καφέ και στο τέλος φάγαμε κρέας με καρότα και μπαχαρικά. Εκείνες τις ημέρες θα ερχόταν ένας σημαντικός ιερέας από τη Σενεγάλη και, την ημέρα της υποδοχής του, επειδή δεν χωρούσαν όλοι στο λατρευτικό τους χώρο, συγκεντρώθηκαν σε ένα κέντρο διασκέδασης κοντά στην Πλατεία Καραΐσκάκη. 

Ημέρα της Ασούρα, θρήνος του Μουχάραμ, Πειραιάς



Το Azakhana Gulzare Zainab το λατρευτικό κέντρο των Σιιτών Μουσουλμάνων στον Πειραιά, επίσημα αναγνωρισμένο ως σωματείο. Azakhana σημαίνει κυριολεκτικά τόπος του πένθους. Βρίσκεται σε ένα παράδρομο με αποθήκες και βιοτεχνίες κοντά στο λιμάνι. Η φωτογράφιση είναι από την Ασούρα, μία από τις σπουδαιότερες σιιτικές εορτές. Είναι η κορύφωση των εορτών του Μουχάραμ, η αναπαράσταση του φόνου του Ιμάμη Χουσεϊν, εγγονού του Μωάμεθ, και η τελετουργική εξιλέωση των πιστών για το θάνατό του. Εκείνη την ημέρα ο δρόμος κλείνει με πανιά και από τις δύο πλευρές του, έτσι ώστε να μη είναι ορατός από τη λεωφόρο. Οι πιστοί βγαίνουν από το λατρευτικό κέντρο και κάθονται κατάχαμα. Αρχίζουν να θρηνούν τελώντας το Μάταμ, το τελετουργικό στηθοκόπημα, και τραγουδώντας τα Ναούχας, μελωδικούς ομαδικούς ύμνους.




Λίγο πριν την κορύφωση της τελετής περιφέρεται το Ταμπούτ, μια ανθοστολισμένη κιβωτός, και το ιερό μαύρο άλογο του Χουσεϊν. Η κορύφωση της Ασούρα είναι το αυτομαστίγωματων πιστών με τη ζανζίρ, το μαστίγιο με τις εφτά λεπίδες, μια ιδιαίτερα φορτισμένη τελετή αίματος, τιμωρητική και εξαγνιστική ταυτόχρονα. Με τα χρόνια, η τελετή της Ασούρα στον Πειραιά έχει γίνει γνωστή και μαζεύει συνήθως πολλούς θεατές, δημοσιογράφους και τηλεοπτικά συνεργεία.

Διεθνείς Διακονίες του Ευαγγελίου της Μίας Συμφωνίας (Νιγηριανοί Ευαγγελιστές), Κυψέλη



Αυτός είναι ο πρώτος ναός αφρικανικής κοινότητας που επισκέφθηκα. Η αίσθηση πηγαίνοντας είναι εντελώς διαφορετική από τους τόπους λατρείας που βρίσκονται στο κέντρο της πόλης. Εκεί, ιδίως η Αιόλου, είναι εμπορική περιοχή, τις Κυριακές έχει πάρα πολύ κόσμο, τα κτίρια είναι άδεια. Στην Κυψέλη αντίθετα ο ναός είναι δίπλα στους τόπους κατοικίας των πιστών. Είναι ένα υπόγειο, κατεβαίνεις τις σκάλες, και όπως ήταν η πρώτη μου φορά, δεν ήξερα τι θα συναντήσω ένιωθα αγωνία και δέος.



Και έπεσα πάνω στη μουσική, πριν αρχίσει το κήρυγμα, γυναίκες ντυμένες πολύχρωμα χόρευαν, τραγουδούσαν, είχε έντονα αρώματα και παιδιά που έπαιζαν. Έχω πάει έκτοτε πολλές φορές.

Ιμάμ Μπάργκα (Πακιστανοί Σιίτες), Περιστέρι



Ο συγκεκριμένος ναός Πακιστανών Σιιτών Μουσουλμάνων βρίσκεται στον πρώτο όροφο μιας παλιάς βιοτεχνίας στο Περιστέρι. Οι φωτογραφίες είναι από πολλές επισκέψεις, οι περισσότερες είναι κατά τη διάρκεια του Μουχάραμ, του πρώτου μήνα του ισλαμικού ημερολογίου. Από την έκτη μέχρι τη δέκατη ημέρα του Μουχάραμ τελούνται οι θρήνοι για τη δολοφονία του Ιμάμη Χουσεϊν, του εγγονού του Μωάμεθ, από τους θρησκευτικούς του αντιπάλους.



Οι θρήνοι περιλαμβάνουν ένα αφηγηματικό και ηθικοπρακτικό κήρυγμα από τον ιεροδιδάσκαλο, το Μάταμ, ρυθμικό στηθοκόπημα των πιστών, που ποικίλλει από το απλό άγγιγμα του στήθους ως τη βίαιη αυτοτιμώρηση και τα Ναούχας, μελωδικούς ύμνους. Οι εορτές αυτές, ιδιαίτερα σημαντικές για τον σιιτικό ισλαμισμό, κορυφώνονται στο αυτομαστίγωμα της Ασούρα, τη δέκατη μέρα του Μουχάραμ. Εδώ, η Ασούρα τελείται στο παράδρομο, έξω από τη βιοτεχνία.

Αιθιοπική διαμαρτυρία εναντίον του ISIS, πλατεία Κλαυθμώνος



Τον Απρίλιο του 2015, το Ισλαμικό Κράτος στη Λιβύη, απήγαγε και δολοφόνησε Χριστιανούς εργάτες από την Αιθιοπία, μετανάστες που εργάζονταν στη χώρα. Το βίντεο της εκτέλεσης κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο. Οι χριστιανικές αιθιοπικές εκκλησίες της Αθηνας, ανεξάρτητα από το δόγμα τους -ορθόδοξοι, κοπτορθόδοξοι και ευαγγελιστές- τέλεσαν στην πλατεία Κλαυθμώνος κοινή υπαίθρια λειτουργία για την ανάπαυση των ψυχών των δολοφονημένων και δέηση για τη σωτηρία μερικών που ήταν ακόμα αιχμάλωτοι και αγνοούμενοι. Λίγες ημέρες αργότερα, βρέθηκαν κι αυτοί νεκροί.

Read More

Μία εικόνα 1000 λέξεις: Θάνατος σε απευθείας μετάδοση

13 Νοεμβρίου 1985,Κολομβία. Το ηφαίστειο Νεβάδο ντελ Ρουίς που οι βρυχηθμοί του είχαν γίνει τους τελευταίους μήνες συνήθεια για τους κατοίκους των γειτονικών πόλεων και χωριών αποφάσισε να ξυπνήσει για τα καλά όταν οι άνθρωποι είχαν πέσει για ύπνο αργά το βράδυ. Η λάβα θα ξεχυθεί προς όλες τις κατευθύνσεις ενώ με την τήξη τα χιόνια θα λιώσουν δημιουργώντας απότομα ποτάμια νερού. H πόλη Αρμέρο, σε απόσταση 96 χιλιόμετρα βορειοδυτικά από την πρωτεύουσα Μπογκοτά, θάβεται κάτω από τόνους λάσπη όταν πλημμυρίζει ο ποταμός Λα Λαγκουνίγια, ο οποίος έχει δεχτεί ένα τεράστιο όγκο από λάσπη, βράχια, τέφρα και χώματα.

Η 13χρόνη μαθήτρια Omayra Sanchez η οποία ζούσε στην Αρμέρο μαζί με τους γονείς της, τον αδελφός της και την θεία της ξύπνησε όπως και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας από την έντονη μυρωδιά του θείου. Στάχτες έπεφταν από τον ουρανό ενώ η γη έτρεμε. Η μητέρα της, Maria Aleida, είχε φύγει από την προηγούμενη για δουλειές στην Μπογκοτά. Την πρωτεύουσα που εκείνο το διάστημα ήταν στο στόχαστρο των ανταρτών που επιδίωκαν την ανατροπή του προέδρου. Αυτός ήταν και ένας από τους λόγους που ενώ το ηφαίστειο είχε δείξει έντονη δράση από τις αρχές Σεπτεμβρίου η κυβέρνηση και ο στρατός δεν κινητοποιήθηκαν ώστε να απομακρύνουν τους κατοίκους των γύρω περιοχών. Αποτέλεσμα, 23.000 νεκροί στην φονικότερη έκρηξη ηφαιστείου του 20ου αιώνα σε όλο τον πλανήτη.

Ένας πιλότος που πέταξε λίγο μετά το χάραμα της 14ης Νοεμβρίου μεταφέρει προς το κέντρο ότι «το Αρμέρο μοιάζει με μία γιγάντια λασπώδη παραλία». Το έργο των συνεργείων διάσωσης είναι εξαιρετικά δυσχερές, καθώς οι κατολισθήσεις που προκάλεσε η έκρηξη έχουν φράξει αρκετά ποτάμια και έχουν προκαλέσει τρομακτικές πλημμύρες. Και οι πέντε γέφυρες του Αρμέρο έχουν σαρωθεί από το κύμα της λάσπης, ενώ ο δρόμος που οδηγεί στην πόλη έχει καλυφθεί και αυτός με λάσπη που σε πολλά σημεία το ύψος της ξεπερνά τα τέσσερα ή και τα πέντε μέτρα. Η ηλεκτροδότηση και οι τηλεπικοινωνίες έχουν διακοπεί ενώ και τα ελικόπτερα δυσκολεύονταν να πετάξουν πάνω από την πληγείσα περιοχή εξαιτίας της αιωρούμενης τέφρας.

Το ξημέρωμα βρήκε την μικρή Omayra εγκλωβισμένη κάτω από μία τσιμεντένια πλάκα του σπιτιού της καθώς και άλλα συντρίμμια που δεν της επέτρεπαν να βγει. Οι διασώστες που την εντόπισαν από το χέρι της που προεξείχε, καθάρισαν αμέσως τα μπάζα για να την απεγκλωβίσουν όμως αυτό ήταν αδύνατο καθώς το σώμα της από την μέση και κάτω ήταν εγκλωβισμένο κάτω την βαριά τσιμεντένια πλάκα. Η κατάσταση γινόταν χειρότερη καθώς η στάθμη από τα λασπόνερα ανέβαινε δραματικά. Σε κάθε προσπάθεια απεγκλωβισμού της το νερό ανέβαινε και μερικά εκατοστά. Για να την κρατούν σταθερά στην επιφάνεια τοποθέτησαν ένα σωσίβιο γύρω από το σώμα της. Δύτες που προσπάθησαν να λύσουν το μυστήριο βούτηξαν και ανακάλυψαν ότι το κάτω μέρος του σώματος της ήταν παγιδευμένο κάτω από μία πόρτα φτιαγμένη από τούβλα ενώ τα πόδια της ήταν σφιχταγκαλιασμένα από τα χέρια της νεκρής θείας της.

Δύο ημέρες μετά την έκρηξη του ηφαιστείου έφθασε από την Νέα Υόρκη στην Αρμέρο ο φωτογράφος Frank Fournier. Αν και η Μποκοτά απείχε λιγότερο από 100 χιλιόμετρα χρειάστηκε να ταξιδέψει πέντε ώρες με το αυτοκίνητο και άλλες δυόμιση πεζός για να προσεγγίσει την περιοχή. Συγκλονισμένος από το μέγεθος της καταστροφής έβγαλε την μηχανή του και άρχισε να φωτογραφίζει. Τότε ήταν που τον πλησίασε ένας χωρικός και του μίλησε για την περίπτωση ενός κοριτσιού που ήθελε βοήθεια, την Omayra. Για το τι ακριβώς αντίκρισε στο συγκεκριμένο σημείο μίλησε στο BBC το οποίο πριν από μερικά χρόνια του ζήτησε να ανακαλέσει στην μνήμη του τις στιγμές της φωτογράφισης που του χάρισαν το κορυφαίο βραβείο στα World Press Photo του 1986. «Στο σημείο που ήταν η Omayra, μια μεγάλη λακούβα, υπήρχαν τριγύρω εγκλωβισμένοι και άλλοι άνθρωποι. Άκουγα τις κραυγές τους για βοήθεια και μετά μία σιωπή, μία απόκοσμη σιωπή. Από πάνω ο θόρυβος από τα ελικόπτερα μίας πετρελαϊκής εταιρείας που είχαν καταφθάσει για να βοηθήσουν.

Γύρω από την Omayra είχε μαζευτεί μία ομάδα ανθρώπων που όμως δεν μπορούσαν να βοηθήσουν. Οι διασώστες αυξάνονταν μαζί με κάποιους που παρείχαν ιατρική βοήθεια αλλά και κάποιους αγρότες που προσπαθούσαν να την παρηγορήσουν. Όταν τράβηξα τις φωτογραφίες αισθάνθηκα εντελώς ανίσχυρος απέναντι σε αυτό το μικρό κορίτσι που αντιμετώπιζε τον θάνατο με θάρρος και αξιοπρέπεια. Μπορεί και να ένιωθε ότι η ζωή της κόντευε στο τέλος.

Εγώ πάλι ένιωθα ότι το μόνο πράγμα που μπορούσα να κάνω ήταν μέσα από τις φωτογραφίες μου να περάσω το κουράγιο, την δυστυχία και την αξιοπρέπεια αυτού του κοριτσιού ελπίζοντας να κινητοποιήσω τον πλανήτη ώστε να βοηθήσουν αυτούς που είχαν σωθεί. Αισθανόμουν ότι έπρεπε να ενημερώσω τι είχε βιώσει αυτό το κορίτσι σχεδόν 60 ώρες παγιδευμένο μέσα στην λάσπη.

Μετά από ένα στάδιο η Omayra άρχιζε να παρουσιάζει παραισθήσεις. Με ρώτησε αν μπορούσα να την πάω σχολείο επειδή φοβόταν ότι θα έχανε το μάθημα. Παρέδωσα το φιλμ σε κάποιους φωτογράφους που επέστρεφαν στο αεροδρόμιο με σκοπό να φτάσει στον πρακτορείο μου στο Παρίσι. Η Omayra “έσβησε” τρεις ώρες αργότερα».

Λίγες ώρες πριν την φωτογράφιση του Fournier την είχε μαγνητοσκοπήσει και η κρατική τηλεόραση της Ισπανίας όπου παρ όλη την ταλαιπωρία της είχε την δύναμη να ρωτήσει από ποιόν σταθμό είναι και να στείλει μήνυμα στην μητέρα της ότι την αγαπάει. Τις τελευταίες στιγμές της ζήτησε από τον κόσμο να την αφήσουν ήσυχη. Πιθανότερες αιτίες για τον θάνατο της φέρεται να ήταν η υποθερμία και η γάγγραινα.

Και εκείνη την περίοδο αλλά και χρόνια μετά συζητήθηκε έντονα γιατί οι αρχές δεν κατάφεραν να απεγκλωβίσουν τόσο την 13χρόνη όσο και τους χιλιάδες άλλους που είχαν παγιδευτεί στα ερείπια και την λάσπη. Όπως παραδέχτηκε ο τότε υπουργός Άμυνας Miguel Uribe η Κολομβία ήταν μία υπανάπτυκτη χώρα η οποία δεν διέθετε τον κατάλληλο εξοπλισμό για τέτοιες περιπτώσεις. Η αλήθεια είναι ότι οι αρχές της χώρας που διέθετε εκείνη την περίοδο στρατό και αστυνομία μεγέθους 160.000 ανδρών υποτίμησε το μέγεθος της καταστροφής με αποτέλεσμα στους απεγκλωβισμούς να προσπαθούν κυρίως εθελοντές και μερικά συνεργεία του Ερυθρού Σταυρού ενώ αναξιοποίητη έμενε και η περισσότερη βοήθεια η οποία έφθανε από το εξωτερικό.

Στο επίκεντρο των επιθέσεων βρέθηκε και ο Fournier μετά από την δημοσίευση της φωτογραφίας της Omayra με τα βαθυκόκκινα μεγάλα μάτια της. Δεν ήταν λίγοι αυτοί που τον αποκάλεσαν «γύπα» και ρωτούσαν γιατί δεν έκανε κάτι να την βοηθήσει.

«Είμαι πολύ σαφής για το τι κάνω και πως το κάνω, και προσπαθώ να κάνω την δουλειά μου με τόση ειλικρίνεια και όσο το δυνατόν περισσότερη ακρίβεια. Πιστεύω ότι η φωτογραφία βοήθησε να συγκεντρωθούν χρήματα από όλο τον κόσμο ως παροχή βοήθειας καθώς καθώς και να προβληθεί η ανικανότητα και η έλλειψη θάρρους των ηγετών της χώρας. (...) Υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες Omayra σε όλο τον κόσμο – σημαντικές ιστορίες για φτωχούς και αδύναμους – και οι φωτορεπόρτερ είναι εκεί για να δημιουργήσουν τις γέφυρες και να γίνουν γνωστές οι ιστορίες τους» ήταν η απάντηση του Fournier.

H μητέρα της που βρέθηκε ξανά πριν από λίγες ημέρες στον τόπο της τραγωδίας με αφορμή την συμπλήρωση 30 χρόνων από το συμβάν ανάφερε ότι βρήκε τη δύναμη να συνεχίσει καθώς είχε να μεγαλώσει τον αδελφό της Omayra – τον μόνο που διασώθηκε από την οικογένεια έχοντας χάσει ένα δάχτυλο από το πόδι του – και ότι περιμένει την στιγμή που ο Θεός να την φέρει κοντά στην μικρή της κόρη.

Read More

10 μήνες όμηρος των τζιχαντιστών: «Όσα έμαθα για το ISIS»

Για δέκα μήνες ήταν αιχμάλωτος του ISIS, τρεις εκ των οποίων ζούσε αλυσοδεμένος με άλλους τέσσερις Γάλλους, σε ένα πολύ μικρό κελί, σε σκοτεινό, υγρό υπόγειο, με λιγοστό νερό και ακόμα πιο λίγο φαγητό. Φρουρούνταν από τζιχαντιστές, μεταξύ των οποίων ήταν και Γάλλοι. Αποπειράθηκε να δραπετεύσει, μετά την απαγωγή του (απήχθη εν ώρα ρεπορτάζ που έκανε για το περιοδικό Le Point), αλλά τον εντόπισαν και τον συνέλαβαν σε λιγότερο από 24 ώρες. Με εντολή του διαβόητου δήμιου Jihadi John (Mohammed Emwazi), τα μέτρα της αιχμαλωσίας του Nicolas Hénin, αυξήθηκαν. Ώσπου πέρασε ο καιρός και η κατάσταση έγινε καλύτερη, του τύπου να του δώσει ο εξτρεμιστής του Ισλαμικού Κράτους το παρατσούκλι "καράφλας". Κάποιες φορές, ακόμα και σήμερα, μιλά με τους δεσμοφύλακες του στο Twitter και διαβεβαιώνει πως "ο τρόπος που προμοτάρουν τους εαυτούς τους είναι πολύ συγκεκριμένος: θέλουν ο κόσμος να πιστεύει πως είναι υπερήρωες. Βέβαια, μακριά από τις κάμερες η κατάσταση τους είναι κάπως τραγική. Θα έλεγα ότι περισσότερο είναι ηλίθιοι και όχι διαβολικοί, χωρίς αυτό να υποτιμά τη δολοφονική δυνατότητα της ηλιθιότητας". Εκείνος πάντως τη γλίτωσε, όπως τη γλίτωσαν και τέσσερις εκ των συγκρατουμένων του.

Για την απελευθέρωση των Nicolas Hénin, Didier François, Edouard Elias και Pierre Torres, τον Απρίλιο του 2014, συνεργάστηκαν οι γαλλικές μυστικές υπηρεσίες, με εκείνες στη Μεγάλη Βρετανία, την Ισπανία, την Αμερική και την Τουρκία. Εντοπίστηκαν από Τούρκους στρατιώτες, στη μέση του πουθενά, δίπλα στα σύνορα με τη Συρία. Τα μάτια τους ήταν καλυμμένα και φορούσαν χειροπέδες. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Francois Hollande ξεκαθάρισε πως δεν πλήρωσε ευρώ. Αυτό που έκανε, ήταν να διαπραγματευτεί με τους εγκληματίες, για αρκετές εβδομάδες, την ώρα που ο Υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, Laurent Fabius διερύγνυε τα ιμάτια του ότι η χώρα δεν έστειλε όπλα στο ISIS, για να "κλείσει" το deal. Ο Hénin δεν ξέρει επακριβώς τι συνέβη. Γνωρίζει όμως, τι χρειάζεται για να τελειώσει το καθεστώς τρόμου, υπό το οποίο ζει πια όλος ο κόσμος. "Φοβούνται την ενότητά μας περισσότερο από τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς" έγραψε στην εφημερίδα Guardian λίγο μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 13ης Νοεμβρίου στο Παρίσι.

Μετά την απελευθέρωσή του, ο Hénin έγραψε δύο βιβλία. Το δεύτερο είναι -όπως έχει πει ό ίδιος- το ρεπορτάζ που δεν μπόρεσε να κάνει στη Συρία. Το πρώτο απευθύνεται σε παιδιά. "Η ιδέα μου ήλθε από ένα παιχνίδι που είχαμε ανακαλύψει, κατά την περίοδο της αιχμαλωσίας μας (με τους James Foley, Steven Sotloff, David Haines and Alan Henning), με εμπνευστή τον Haines", τον Bρετανό που μετείχε σε κίνημα ανθρωπιστικής βοήθειας, απήχθη, φυλακίστηκε και εν τέλει δολοφονήθηκε. "Επειδή ήταν πραγματικά βαρετό το 24ωρο μας, προσπαθούσαμε να προκαλούμε το μυαλό μας. 'Ενας από τους τρόπους που είχαμε ήταν αυτό το παιχνίδι. Ο στόχος ήταν να πούμε ποιο ζώο μας αντικατοπτρίζει καλύτερα. Εγώ είχα επιλέξει το σκαντζόχοιρο. Μου άρεσε η ιδέα να έχω καλή προστασία, ακόμα και με το δεδομένο ότι η προστασία του σκαντζόχοιρου είναι τελείως ηλίθια".

(Η ημέρα της απελευθέρωσης. Από αριστερά, Edouard Elias, Didier François και Nicolas Hénin)

Αποκεφαλισμοί με σπαθί... αντίκα

Για να προστατέψει τον εαυτό του έκανε κάτι άλλο: σκεφτόταν πως κουλουριάζεται και γίνεται μπάλα. Ό,τι όμως και αν σκέφτηκε, δεν "έπιασε", γιατί "ως όμηρος είναι πάντα μια μαριονέτα". Πολλώ δε, όταν οι δεσμοφύλακες σου κρίνουν απαραίτητο να παίζουν με το μυαλό σου "λέγοντας σου μια μέρα, πως αύριο θα ελευθερωθείς και την επομένη πως θα σκοτώσουν έναν από εμάς. Τις πρώτες φορές τους πιστέψαμε, ώσπου καταλάβαμε ότι αυτός ήταν ο τρόπος που είχαν να διασκεδάζουν. Συχνά, μας έδεναν τα μάτια και ούρλιαζαν (στα γαλλικά) ότι "θα σου κόψουμε το κεφάλι, θα το βάλουμε στον κώλο σου και θα ανεβάσουμε το video στο YouTube". Στα χέρια τους κράδαιναν ένα σπαθί... αντίκα.

Συνήθως, όταν σε αφήνουν ελεύθερο, ο εφιάλτης τελειώνει. "Στο μυαλό μου ωστόσο, αισθανόμουν για μήνες πως βρίσκομαι κάπου, σε ένα κελί, στη Συρία και κάθε φορά που ενημερώνουν για το θάνατο κάποιου συγκρατούμενου μου, γύριζα εκεί, θυμόμουν τα πάντα και δεν μπορούσα να ηρεμήσω για μήνες. Ήταν πολύ βάναυσο". Στους δέκα μήνες που πέρασε στα χέρια του ISIS "μοιραζόμασταν όλοι τις ζωές μας. Επί 24 ώρες, επτά ημέρες την εβδομάδα, ήμασταν μαζί σε ένα δωμάτιο, τρώγαμε μαζί, κοιμόμασταν μαζί και οι συζητήσεις μας αφορούσαν τη ζωή, τις ελπίδες και τις προσδοκίες. Προσπαθούσαμε να μένουμε και σε φόρμα και τρέχαμε επί τόπου" γιατί φυσικά δεν υπήρχε χώρος για οτιδήποτε άλλο. Πίστευε πως μια μέρα θα είναι ξανά ελεύθερο; "Ναι, από την πρώτη ημέρα. Όλοι είχαμε αυτήν την αφελή ελπίδα, αλλά όταν ζεις τέτοια κατάσταση, πρέπει να πιστεύεις σε κάτι για να αντέξεις".

Μεταξύ των κρατουμένων, ήταν και πολλοί που ασπάστηκαν το Ισλάμ "και προσεύχονταν πέντε φορές την ημέρα". Μεταξύ τους ήταν ο Αμερικανός, Peter Kassig, ο οποίος μετονομάστηκε σε Abdul-Rahman Kassig. Ένας άλλος ήταν ο Alan Henning. Όταν τον αποκεφάλισαν οι τζιχαντιστές, έδειξαν το σχετικό video στους υπόλοιπους. "Ήταν ένας άνθρωπος που επίσης, είχε ασπαστεί το Ισλάμ, γιατί πίστευε πως θα του δώσει τη δύναμη που χρειαζόταν για να διαχειριστεί τις δυσκολίες της αιχμαλωσίας". Εκείνος είχε έλθει πολύ κοντά και με τους δυο δολοφονημένους. "Ήταν εκέινοι που μου έδωσαν χρήσιμες συμβουλές, για να επιβιώσω της αιχμαλωσίας. Ήταν παιδιά αθώα και πάντα ήθελαν να βοηθούν τους γύρω τους".

Οι δικές μας ζωές δεν μετρούν περισσότερο από τις ζωές των ανθρώπων που σκοτώνονται στον πόλεμο στη Συρία

Μετά το θάνατο του James Foley (Αμερικανού δημοσιογράφου που απήχθη τον Νοέμβριο του 2012 και αποκεφαλίστηκε τον Αύγουστο του 2014, ως "απάντηση" σε αεροπορική επιδρομή των ΗΠΑ στο Ιράκ, για να γίνει ο πρώτος Αμερικανός που σκότωσε το ISIS), ο Hénin σκέφτηκε να προχωρήσει στη συγγραφή δεύτερου βιβλίου. Αυτή τη φορά, για ενήλικες. Ήθελε να εκφράσει την οργή του "για το γεγονός ότι όταν σκοτώθηκε, ο κόσμος ανακάλυψε ξανά τη Συρία και το πρόβλημα με τους τζιχαντιστές και τις προκλήσεις των Ισλαμιστών. Φυσικά και ο James δολοφονήθηκε, αλλά πριν αφαιρέσουν τη ζωή του, 200.000 άνθρωποι είχαν σκοτωθεί στον πόλεμο στη Συρία, περισσότεροι από 100.000 στο Ιράκ. Πρέπει πάντα, να θυμόμαστε ότι οι δικές μας ζωές δεν μετρούν περισσότερο από τις δικές τους".

Γιατί ξεκίνησε το βιβλίο του, "Jihad Academy" με το θάνατο του Foley; "Γιατί πραγματικά με σοκάρισε έως το μεδούλι ο τρόπος που διαχειρίστηκαν τα ΜΜΕ το γεγονός. Σε κάθε περίπτωση, ήταν ένας από τους πιο απίστευτους τύπους που είχα ποτέ την τύχη να γνωρίσω". Όταν ολοκλήρωσε τη συγγραφή "ένιωθα απελευθερωμένος. Δεν ήθελα να γίνουν οι δέκα μήνες που ήμουν αιχμάλωτος, η μεγαλύτερη δημοσιογραφική μου αποτυχία. Ήθελα να "βγάλω" κάτι, αλλιώς αυτοί οι μήνες θα πήγαιναν "χαμένοι".





Δεν μπορείς να τους πολεμήσεις, αν δεν καταλάβεις ποιοι είναι

Ερωτηθείς από το Euronews "αν τα μέλη του ISIS είναι διαβολικοί ή φοβισμένοι ή απλά αφοσιωμένοι σε έναν σκοπό, απάντησε "είναι απίθανο να μπορείς να πολεμήσεις το ISIS, χωρίς να καταλάβεις ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι. Υπάρχουν πολλοί που είναι χαμένες ψυχές, άνθρωποι που ζουν σε μια έρημο κουλτούρας και κάλυψαν αυτό το κενό με την ιδέα ότι έχουν έναν προορισμό. Πως μπορούν να επιτύχουν κάτι, ότι μπορούν να πάρουν τον έλεγχο της ζωής τους στα χέρια τους και να βοηθήσουν πραγματικά. Πιστεύω ότι πολλοί τζιχαντιστές που είναι στη Συρία, πήγαν γιατί πίστευαν πως μπορούν να βοηθήσουν. Έπειτα από λίγο καιρό, ήταν σαν τους ψαράδες που παίρνουν το καλάμι τους και προσπαθούν να πιάσουν ένα ψάρι, αρνούμενοι να το αφήσουν. Πολύ γρήγορα, αφότου στρατολογηθούν, τους "χτυπά" η πραγματικότητα και τους γίνεται πλύση εγκεφάλου. Είναι πολλοί εκείνοι που όταν αντιλαμβάνονται τι πραγματικά συμβαίνει, θέλουν να φύγουν, αλλά έχουν μπλοκαριστεί". Εν τω μεταξύ, στις πρώτες ημέρες "οι ηγέτες ωθούν τους νεοσύλλεκτους στο να κάνουν ένα έγκλημα, ώστε να είναι πια ξεκάθαρο πως δεν υπάρχει γυρισμός".
Ένας από τους φύλακες του ήταν μεταξύ εκείνων που εξαπέλυσαν επίθεση στο εβραϊκό μουσείο, στο Βέλγιο. "Είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού που λέω "χαμένη ψυχή". Είναι άνθρωπος που έχει "κόλλημα" με την τηλεόραση. Στις συζητήσεις μας, κατάλαβα ότι είναι ένας τύπος που διαμορφώνει άποψη, βλέποντας τα απογευματινά προγράμματα. Πήγε στη Συρία, για να γίνει διάσημος, για να τον δείξει η τηλεόραση. Όλες οι αναφορές που είχε, ήταν από τα ριάλιτι σόου, τα ψυχαγωγικά προγράμματα. Όλη του η ιδεολογία είχε βασιστεί στη γαλλική τηλεόραση και όχι στο Κοράνι". Γενικότερα στις συζητήσεις που είχε, ήταν ξεκάθαρο ότι "τα περισσότερα παιδιά δεν είχαν μεγάλη σχέση με την τοπική κουλτούρα. Ήταν παιδιά της δικής μας κουλτούρας, της δικής μας "γλώσσας", των δικών μας αναφορών. Ήταν προϊόντα του κόσμου μας".

Ο Βέλγος Jejoen Bontinck ήταν επίσης, μεταξύ των φυλακισμένων. "Πριν ταξιδέψει για τη Συρία, είχε άλλα πράγματα στο μυαλό του από αυτά που διαπίστωσε πως συμβαίνουν, από τις πρώτες κιόλας ημέρες της παραμονής του. Όταν ανακοίνωσε την πρόθεση του να φύγει, οι τζιχαντιστές τον φυλάκισαν. Ήταν στο ίδιο κελί με τον Foley και τον John Cantlie (που επίσης αποκεφαλίστηκε) και μιλούσαν καθημερινά, για όλα. Τελικά, ελευθερώθηκε και γύρισε στο Βέλγιο, όπου δικάστηκε".

Πολλοί ήταν και εκείνοι που είχαν εκφράσει την επιθυμία τους να πεθάνουν για το σκοπό. Είχαν διευκρινίσει πως δεν ήθελαν να επιστρέψουν στις πατρίδες τους. Έλεγαν ότι πήγαν στη Συρία, γνωρίζοντας πολύ καλά τι τους περιμένει και πως περίμεναν να πεθάνουν. "Δεν χρειάζονται πολλά για να κάνεις κάποιον τζιχαντιστή. Αρκεί κάποιος που δεν έχει πολλά στο κεφάλι του. Του γεμίζεις το μυαλό με πλήθος αραβικών λέξεων, κάποιες βασικές αρχές του Ισλάμ, αλλά επί της ουσίας δεν ξέρουν τι είναι το Ισλάμ. Οι περισσότεροι το χρησιμοποιούν ως τρόπο να εκφράζουν το θυμό τους, για να αποκοπούν από την κοινωνία. Συμπεριφέρονται όπως οι γονείς μας έλεγαν στους παππούδες μας "με εκνευρίζεις. Θα γίνω κομμουνιστής και θα καπνίσω μαριχουάνα". Εκείνοι λένε "με εκνευρίζεις, πάω στη Μοσούλη να προκαλέσω πανικό". Αυτή είναι η "απειλή" που έχει αυτή η γενιά. Και μας αρέσει ή όχι, αυτή είναι η πραγματικότητα". Οι φυλακισμένοι από τη Συρία υπόκεινται σε "εργοστάσιο παραγωγής βασανισμών. Κρατούνται σε ξεχωριστά κελιά και υπομένουν ατελείωτες ώρες βασανιστηρίων".

Πως προσελκύουν κόσμο από όλη την Ευρώπη

Στάθηκε στον τρόπο που χειρίζονται οι τζιχαντιστές τα media, για να εξηγήσει πως "είναι πολύ αποτελεσματικός. Είναι πολύ καλά καταρτισμένοι, σε ό,τι αφορά την τεχνολογία. Παρακολουθούν αδιάλειπτα την επικαιρότητα, αλλά φιλτράρουν όλες τις πληροφορίες, όπως τις εξελίσσουν σε θεωρίες συνωμοσίας. Υπάρχουν πολλές αντιφάσεις στα όσα κηρύττουν, αλλά κανείς εκ των "ακόλουθων" δεν τις αντιλαμβάνεται. Ξέρουν πως για να σε προσέξουν, πρέπει να χρησιμοποιήσεις ό,τι υπάρχει διαθέσιμο. Στη λίστα υπάρχει η ακραία εκδήλωση βίας ως μέσο να δημιουργήσεις φόβο στον εχθρό, έως η καταστροφή ιστορικών μνημείων. Ό,τι κάνουν δείχνει πως υπάρχει ευφυής στρατηγική, στο κομμάτι των ΜΜΕ". Τι στρατηγική; "Κατ' αρχάς, αφορά τη στρατολόγηση νέων μελών και αυτό είναι κάτι στο οποίο είναι πολύ καλοί. Είναι τύποι που έχουν δει τις ίδιες ταινίες με εμάς, που έχουν παίξει τα ίδια video games με εμάς, που έχουμε διαβάσει τα ίδια βιβλία, η γενιά του Twitter και του Facebook. Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι μια από τις εταιρίες παραγωγής των videos που δημιουργεί το ISIS, ανήκει σε Γερμανούς τζιχαντιστές. Δεν υπάρχουν μόνοι Σύροι και Ιρακινοί εκεί πέρα, αλλά πολίτες του δυτικού κόσμου. Άκουσα κόσμο να μιλά γαλλικά, χωρίς ιδιαίτερη προφορά, αγγλικά, ισπανικά... Όλες τις γλώσσες. Αλλά δεν μου έκανε έκπληξη. Το ISIS είναι γνωστό για την ικανότητα του να προσελκύει κόσμο από όλη την Ευρώπη".
Θεωρεί επίσης, δεδομένο ότι μετά το τρομοκρατικό χτύπημα στο Παρίσι, παρακολουθούσαν τη ροή ειδήσεων και τραγουδούσαν "κερδίζουμε". "Οτιδήποτε μπορεί να ενθαρρύνει την υπερβολική αντίδραση, τη διάσπαση, τη ξενοφοβία, το ρατσισμό και το φόβο τους αρέσει. Λατρεύουν την ασχήμια των social media. Η κεντρική ιδέα της πεποίθησης τους, είναι πως οι κοινότητες δεν μπορούν να ζήσουν μαζί με τους Μουσουλμάνους και κάθε μέρα δίνουν μάχη για να βρουν σχετικά... αποδεικτικά στοιχεία. Οι εικόνες από τη Γερμανία, στις οποίες καλωσορίζονται οι πρόσφυγες, τους δημιούργησαν ανησυχία. Η συνοχή και η ανοχή, δεν είναι πράγματα που θέλουν να βλέπουν".





Γιατί οι βομβαρδισμοί δεν μπορούν να τους σταματήσουν

Το μεγάλο ερώτημα παραμένει τι μπορούμε να κάνουμε για να σταματήσουμε το ISIS. "Για να σταματήσουμε την στρατολόγηση, πρέπει να στείλουμε μήνυμα στον τοπικό πληθυσμό -στη Συρία και το Ιράκ- πως είμαστε μαζί και άρα μπορούμε να τους προστατεύσουμε. Η προστασία τους είναι ευθύνη της διεθνούς κοινότητας που πρέπει να κάνει τα πάντα για να βρει λύση. Να κινηθεί σε κάθε δυνατό επίπεδο. Αν χρειαστεί, να χρησιμοποιήσει και στρατιωτική βοήθεια". Υπάρχει το ενδεχόμενο διαπραγμάτευση; "Πρόκειται για ένα γκρουπ ανθρώπων που πολλές φορές αντιδρά παρορμητικά και απροσδόκητα. Για παράδειγμα, με ελευθέρωσαν. Αυτό είναι ένα σημάδι πως κάποιες συγκεκριμένες στιγμές, σε συγκεκριμένα επίπεδα, σε συγκεκριμένες συνθήκες οι διαπραγματεύσεις μπορούν να γίνουν πραγματικότητα".
Ξέρει γιατί ελευθερώθηκε; "Γιατί σε κάποιο χρονικό σημείο, υπήρξαν διαπραγματεύσεις. Δεν έμαθα τις λεπτομέρειες. Αυτό που ξέρω είναι πως όταν επέστρεψα στη Γαλλία, ο Πρόεδρος Hollande με κοίταξε μέσα στα μάτια και μου είπε "η Γαλλία δεν πλήρωσε για την ελευθερία σου". Γιατί δεν ελευθερώθηκαν άλλοι και αντιθέτως δολοφονήθηκαν; "Κάθε περίπτωση αιχμαλωσίας είναι ιδιαίτερη. Και πραγματικά με εκνευρίζουν όλοι εκείνοι που αρνούνται κάθε διαπραγμάτευση, όπως είναι το Ηνωμένο Βασίλειο και η Αμερική, λέγοντας πως είναι θέμα αρχής. Από την άλλη, έχουμε ευρωπαϊκές χώρες που με αφορμή ότι νιώθουν αδύναμες, χρηματοδοτούν την τρομοκρατία. Αν δείτε στη σύγχρονη ιστορία, υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός Γάλλων αιχμαλώτων που δολοφονήθηκαν και Αμερικανούς που ελευθερώθηκαν". Πού καταλήγει; "Ότι πρέπει πάντα να είμαστε ενήμεροι για το αν είναι η κατάλληλη στιγμή για διαπραγματεύσεις και να ρωτάμε τους εαυτούς μας αν είμαστε διατεθειμένοι να ακούσουμε τις απαιτήσεις των απαγωγέων".

Σίγουρα ο ανηλεής βομβαρδισμός της Raqqa, δύο ημέρες μετά το "χτύπημα" στο Παρίσι, δεν ήταν η πλέον κατάλληλη αντίδραση, όπως αναφέρει. "Ήταν ό,τι ήθελε το ISIS για να συνεχίσει, για να δικαιολογήσει τις πράξεις του. Ο φόβος μου είναι πως η δική τους αντίδραση θα κάνει ακόμα χειρότερα τα πράγματα. Όσο προσπαθούμε δε, να καταστρέψουμε το ISIS θα ήταν χρήσιμο να θυμόμαστε πως 500.000 πολίτες είναι παγιδευμένοι στη Raqqa. Η δική τους ασφάλεια δεν πρέπει να μας νοιάζει; Αντιλαμβάνεστε πως όταν δεν δίνουμε σημασία, κάνουμε αυτό που θέλει το ISIS; Ότι αν δεν ενδιαφερόμαστε για τη ζωή των πολιτών, τους σπρώχνουμε να ενταχθούν στο ISIS;".

Το τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου του, το αφιέρωσε στον Bashar Al-Assad, τον πρόεδρο της Συρίας, από τον οποίον ξεκίνησαν όλα όσα ζει η χώρα την τελευταία πενταετία. Που "έθρεψε" την ανάγκη για επανάσταση και τη δημιουργία ανταρτικών ομάδων, που μετά διασπάστηκαν και φτάσαμε στη δημιουργία του ISIS. Κατά τον Hénin, αυτός είναι ο πραγματικός εχθρός. "Είναι άνθρωπος που κυρίως ενδιαφέρεται για τα χρήματα, όπως πολλοί ηγέτες του κόσμου, ειδικά στις αναπτυγμένες χώρες. Ξέρει πολύ καλά πώς να χειραγωγεί. Πάνω από όλα, είναι κάποιος που κληρονόμησε από τον πατέρα του το σύστημα που κυβερνά τη χώρα, το οποίο επί 40 χρόνια απαντούσε στις κρίσεις, τις οποίες αντιμετωπίζει και τώρα". Ποιος είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της Ευρώπης; "Ας δούμε τους αριθμούς. Το ISIS σκότωσε πολλές χιλιάδες ανθρώπων, πριν ανακοινώσει την ίδρυση του χαλιφάτου. Από την αρχή του εμφυλίου στη Συρία, το καθεστώς έχει σκοτώσει τουλάχιστον 200.000 Σύρους, σε μια καμπάνια αντίδρασης. Ειλικρινά λοιπόν, δεν ξέρω αν μπορούμε να πούμε ποιος είναι χειρότερος από τον άλλον. Βλέπουμε ωστόσο, πως ο μεγαλύτερος εγκληματίας είναι το καθεστώς και όσο είναι στη θέση του, δεν υπάρχει περίπτωση να απαλλαγούμε από το ISIS".

Αν κάποιος που ετοιμάζεται να "πετάξει" για τη Συρία ζητούσε τη γνώμη του, θα του έλεγε πως "όταν φτάσεις εκεί, θα πρέπει να σκοτώσεις Μουσουλμάνους. Ενδεχομένως να μην φτάσεις καν στο σημείο να δολοφονήσεις, γιατί θα σε έχουν δολοφονήσει οι δυνάμεις του καθεστώτος. Επιπροσθέτως, ξέρετε ποιος έχει σκοτώσει τους περισσότερους Γάλλους τζιχαντιστές; Η al-Qaeda". Kαι γιατί παρατηρείται αύξηση του ρεύματος των Γάλλων τζιχαντιστών; "Ίσως γιατί υπάρχει κλίμα φοβίας στη χώρα, εις βάρος του αραβικού κόσμου. Οι Μουσουλμάνοι στη Γαλλία νιώθουν αποκλεισμένοι, κάτι που ισχύει σε μεγάλο ποσοστό, αλλά το 22% των τζιχαντιστών από τη χώρα είναι άνθρωποι που έχουν προσηλυτιστεί στο Ισλάμ, που προέρχονται από καθολικό παρελθόν. Κάποιοι μάλιστα, είχαν εβραϊκές ρίζες". Θα επέστρεφε ποτέ στη Συρία ή το Ιράκ; "Θα ήθελα να γυρίσω. Έχω συναισθηματικό δέσιμο με τις χώρες αυτές. Είναι απίστευτο πόσα τους οφείλουμε. Δυστυχώς, δεν είναι κάτι που θα κάνω στο εγγύς μέλλον. Είναι τα μέρη που έχασα την αθωότητα μου. Όταν έχεις τέτοια τραυματική εμπειρία, η άσχημη ταμπέλα του πρώην αιχμαλώτου, μένει πάντα πάνω σου. Θα κάνω ό,τι χρειαστεί για να τη ξεφορτωθώ. Είμαι άνθρωπος, είμαι δημοσιογράφος. Δεν είμαι πρώην αιχμάλωτος".

Read More

«Πορτοκαλί συναγερμός» στο Πεκίνο - Προτροπή στους κατοίκους να μην βγουν από τα σπίτια τους!

«Πορτοκαλί συναγερμό» εξέδωσε το Πεκίνο και προέτρεψε τους κατοίκους του να παραμείνουν σε εσωτερικούς χώρους εξαιτίας της πυκνής αιθαλομίχλης που κάλυψε την πρωτεύουσα της Κίνας.

Τα επίπεδα του νέφους έφτασαν στο υψηλότερο σημείο τους για φέτος. Ο «πορτοκαλί συναγερμός» εκδόθηκε όταν το επίπεδο των μικρών αιωρούμενων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα έφτασε στα 274 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) θεωρεί ότι μόνο στα 25 μικρογραμμάρια είναι ένα ασφαλές επίπεδο.





Σύμφωνα με τον συναγερμό, οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις θα πρέπει να ελαχιστοποιήσουν την παραγωγή τους, τα εργοτάξια θα πρέπει να σταματήσουν και απαγορεύεται η χρήση των μεγάλων φορτηγών.

Το νέφος είναι πιθανό να παραμείνει για ακόμη δύο μέρες λόγω υγρασίας και νηνεμίας.

Τον Μάρτιο, το Γραφείο Προστασίας του Περιβάλλοντος του Πεκίνου εισήγαγε τέσσερις τύπους συναγερμού για την ρύπανση: τον μπλε, τον κίτρινο, τον πορτοκαλί και τον κόκκινο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα περιβαλλοντικά θέματα είναι πολύ κρίσιμα στην Κίνα, η οποία παράγει το μεγαλύτερο μέρος της ηλεκτρικής της ενέργειας από την καύση του άνθρακα, καθιστώντας την τον μεγαλύτερο παραγωγό αερίων του θερμοκηπίου.

Read More

Κατεδάφισε το κατασχεμένο σπίτι του και πήγε τα μπάζα στην τράπεζα!

Την προηγούμενη εβδομάδα είχε πάει μαζί με την οικογένεια του στον διευθυντή της τράπεζας εκλιπαρώντας να μην πετάξει αυτόν και τα παιδιά του στον δρόμο.

Ο διευθυντής ήταν ανένδοτος. «Δεν μπορούμε να κάνουμε εξαιρέσεις… Έχετε μία εβδομάδα να παραδώσετε το σπίτι στην τράπεζα!»

Τότε ο… αγρότης από το Lovech της Βουλγαρίας έκανε το αμίμητο: Κατεδάφισε το σπίτι του, φόρτωσε τα μπάζα και το “παρέδωσε” στην τράπεζα! Στα κεντρικά της γραφεία στο Teteven όπου είχε υπογραφεί η υποθήκη.

Λεπτομέρεια; Το οικόπεδο που βρισκόταν το σπίτι δεν ήταν υποθηκευμένο… Είναι και αυτό μία αντίδραση. Δυστυχώς δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε περίπτωση διαμερίσματος.

Read More

Του έκοψε τον λαιμό φωνάζοντας «αυτό για τη Συρία» σε σταθμό του μετρό!

Ένας άνδρας εισέβαλε στο σταθμό του Λεϊτονστόουν στο Μετρό του Λονδίνου, κόβοντας με μαχαίρι το λαιμό ενός περαστικού και φωνάζοντας «αυτό είναι για τη Συρία». Στη συνέχεια πέρασε από τις μπάρες ελέγχου και κουνώντας το μαχαίρι απειλούσε τους ανθρώπους που βρίσκονταν στο σημείο, ενώ οι άνδρες της ασφάλειας τον σημάδευαν με τα πιστόλια τους. Τελικά συνελήφθη από τους αστυνομικούς, ενώ ο τραυματίας μεταφέρθηκε σε πολύ σοβαρή κατάσταση στο νοσοκομείο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο δράστης έχει τραυματίσει και άλλους πολίτες, ενώ εθεάθη να μπαίνει στο σταθμό του μετρό συνοδευόμενος από μία κοπέλα νεαρής ηλικίας. Η επέμβαση της αστυνομίας ήταν ταχύτατη, καθώς, όπως δήλωσαν αυτόπτες μάρτυρες, έφτασαν σχεδόν αμέσως στο σημείο 10 με 15 αστυνομικοί. Όταν ο δράστης εισέβαλε μέσα από τις μπάρες ελέγχου, απειλώντας κι άλλους επιβάτες, τότε οι αστυνομικοί τον εγκλώβισαν και όταν ο ίδιος διαπίστωσε ότι δεν μπορούσε να αντιδράσει, τον ακινητοποίησαν και τον συνέλαβαν.

Η τακτική που ακολούθησε ο δράστης ομοιάζει με τις επιθέσεις των Παλαιστίνιων κατά των Ισραηλινών στη Δυτική Όχθη, ενώ άλλος μάρτυρας είπε στην αστυνομία ότι ο δράστης φώναζε: «Αυτό συμβαίνει όταν γ.... τη μητέρα Συρία. Όλων το αίμα θα χυθεί».

Το περιστατικό καταγράφηκε στις 19:06 ώρα Λονδίνου και επιβεβαιώθηκε από τη βρετανική αστυνομία. Όπως αναφέρθηκε από επίσημες πηγές, ο άνδρας απειλούσε με το μαχαίρι τους ανθρώπους γύρω του. Στις 19:14 τοπική ώρα συνελήφθη και μεταφέρθηκε στην αστυνομική διεύθυνση του ανατολικού Λονδίνου.

Επίσης, η αστυνομία επιβεβαίωσε τον τραυματισμό περισσοτέρων πολιτών από το δράστη, αλλά μόνο ένα άτομο βρίσκεται σε σοβαρή κατάσταση.

Read More

Το οικονομικό έγκλημα της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ με την ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών

Η νέα ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών είναι οικονομικό έγκλημα, το οποίο συντελέστηκε με τέτοια ανικανότητα και κυνισμό που έχει αφήσει άναυδους ακόμη και αυτούς που περίμεναν τα χειρότερα. Αν έχει απομείνει ίχνος λογικής στη χώρα, θα πρέπει να υπάρξει απόδοση ευθυνών σε όσους χειρίστηκαν την υπόθεση.

Η ανακεφαλαιοποίηση βασίστηκε σε πρόσφατη μελέτη της ΕΚΤ η οποία εκτίμησε ότι οι τράπεζες χρειάζονται επιπλέον 14,4 δις για να αντιμετωπίσουν το υποθετικό «κακό σενάριο» οικονομικών εξελίξεων για το 2015-17. Συγκεκριμένα, η ……….

Πειραιώς χρειάζεται 4,9 δις, η Εθνική 4,6 δις, η Alpha 2,7 δις και η Eurobank 2,1 δις. Στη χειρότερη θέση βρίσκεται η Πειραιώς, με την Εθνική απο κοντά. Ο λόγος είναι η τεράστια συσσώρευση προβληματικών δανείων, τα οποία έχουν ήδη δημιουργήσει μεγάλες «τρύπες» στους ισολογισμούς τους.

Το σχέδιο ήταν να εξασφαλίσουν οι τράπεζες ιδιωτικά κεφάλαια ύψους τουλάχιστον 4,4 δις. Το υπόλοιπο, μέχρι και 10 δις, θα συμπληρωνόταν από το ΤΧΣ με τα νέα δάνεια του τρίτου μνημονίου. Οι τράπεζες δήλωσαν ότι θα έβρισκαν τα ιδιωτικά κεφάλαια κυρίως με ανταλλαγή ομολογιακών τίτλων και έκδοση νέων μετοχών. Η Εθνική ανακοίνωσε επίσης την πώληση της τουρκικής θυγατρικής της, Finansbank, δηλαδή του πιο κερδοφόρου κομματιού της. Με το σχέδιο αυτό θα διασφαλιζόταν ο «ιδιωτικός» χαρακτήρας των τραπεζών και θα περιοριζόταν ο νέος δανεισμός από το κράτος.
Αυτοί ήταν οι υπολογισμοί των εγκεφάλων της ελληνικής κυβέρνησης και των δανειστών. Το αποτέλεσμα αποδείχθηκε πέραν κάθε φαντασίας, για δύο λόγους:

Ο πρώτος είναι ότι οι πιθανοί μεγάλοι αγοραστές των νέων μετοχών δεν θα ήταν Έλληνες, δεδομένου ότι οι κεφαλαιακοί έλεγχοι που επιβλήθηκαν το καλοκαίρι το απέκλειαν πρακτικά. Άρα ενδιαφέρον θα υπήρχε μόνο από διάφορα ξένα επενδυτικά ταμεία, όπως Brookfield, Fairfax, Wellington, Highfields, κοκ. Δηλαδή από τους μεγάλους κερδοσκόπους των διεθνών αγορών που στοχεύουν αποκλειστικά στο βραχυπρόθεσμο κέρδος.

Ο δεύτερος είναι ότι η κυβέρνηση βιαζόταν να ολοκληρώσει την ανακεφαλαιοποίηση πριν το τέλος του 2015. Το τρίτο μνημόνιο έχει ως προαπαιτούμενο – που ήδη ψήφισε η προηγούμενη Βουλή – την αποδοχή σχετικής οδηγίας της ΕΕ, η οποία επιτρέπει το «κούρεμα» των καταθέσεων σε περίπτωση ανακεφαλαιοποίησης. Η οδηγία τίθεται σε ισχύ από 1/1/2016. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, που φυσικά υπέγραψε το νέο μνημόνιο, ήθελε πάση θυσία να αποφύγει το ενδεχόμενο αυτό λόγω των πολύ αρνητικών πολιτικών του επιπτώσεων.

Ο συνδυασμός νεοφιλελεύθερου δόγματος και πολιτικάντικης βιασύνης έφερε την καταστροφή. Οι τράπεζες επέλεξαν την τακτική του «ανοίγματος βιβλίου» για τις νέες μετοχές με την οποία καλείται ο πιθανός αγοραστής να δηλώσει συμμετοχή, αλλά η τιμή προσδιορίζεται στο τέλος, ουσιαστικά με την προαίρεση του αγοραστή. Στη περίπτωσή μας οι αγοραστές ήταν ό,τι χειρότερο κυκλοφορεί στις διεθνές αγορές. Πολύ φυσιολογικά, άδραξαν την ευκαιρία για να καταληστέψουν το κράτος, τους μικροεπενδυτές και τα ασφαλιστικά ταμεία.

Οι τιμές που έδωσαν οι αγοραστές για τις νέες μετοχές κυμάνθηκαν από 0,01 μέχρι 0,04 ευρώ, δηλαδή υπήρξε κατάρρευση της τιμής των παλαιών μετοχών μέχρι και 97% και 98%! Η κατάρρευση της τιμής έφερε πλήρη εξαϋλωση του κεφαλαίου που είχαν επενδύσει οι μικρομέτοχοι και φυσικά των 40 δις που είχε επενδύσει το ΤΧΣ, δηλαδή ο ελληνικός λαός, στις προηγούμενες δύο ανακεφαλαιοποιήσεις των τραπεζών. Βέβαια τα 40 δις του ΤΧΣ είχαν ήδη υποστεί μεγάλες ζημίες στην πορεία του χρόνου, καθώς οι τιμές των τραπεζικών μετοχών είχαν υποχωρήσει μέσα στην κρίση. Αλλά τώρα πλέον εξανεμίστηκαν οριστικά.

Οι «επενδυτές» – και όψιμοι φίλοι του ΣΥΡΙΖΑ – συνεισέφεραν συνολικά 5,1 δις. Μαζί με τις ανταλλαγές ομολόγων και τις άλλες δράσεις των τραπεζών, το επιπλέον ποσό που θα πρέπει να συνεισφέρει το ΤΧΣ εκτιμάται ότι θα είναι αρκετά κάτω από τα 10 δις και κοντά στα 6 δις. Ήδη η Alpha και η Eurobank έχουν συμπληρώσει το απαιτούμενο ποσό και δεν θα χρειαστούν κεφάλαια από το ΤΧΣ. Οι βαθιά προβληματικές Πειραιώς και Εθνική είναι σε δυσκολότερη θέση και θα χρειαστούν τα 6 δις.

Με τις εξευτελιστικές τιμές των νέων μετοχών, η συμμετοχή του ΤΧΣ (δηλαδή του Δημοσίου) στο νέο μετοχικό κεφάλαιο των τεσσάρων «συστημικών» τραπεζών θα είναι πια είτε αμελητέα, είτε σαφώς μειοψηφική. Πιο συγκεκριμένα, στη Eurobank θα είναι περίπου 2-3%, στην Alpha περίπου 10%, στην Εθνική ίσως 35% και στην Πειραιώς περίπου 25%. Οι ελληνικές «συστημικές» τράπεζες όντως θα περάσουν σε ιδιωτικά χέρια, με τεράστια ζημία του Δημοσίου.

Τα ιδιωτικά αυτά χέρια είναι ότι πιο προβληματικό υπάρχει στο παγκόσμιο οικονομικό στερέωμα. Ο τρόπος που θα κινηθούν ως ιδιοκτήτες το επόμενο διάστημα δεν έχει ακόμη διαφανεί. Αλλά οι ελληνικές τράπεζες κατέχουν μεγάλους όγκους προβληματικών δανείων που, αν ξεπουληθούν σε τιμές ευκαιρίας, θα αποδώσουν κέρδη. Καλό θα είναι οι δανειολήπτες των τραπεζών να αρχίσουν να οργανώνονται και να προετοιμάζονται για τα χειρότερα. Ακόμη καλύτερο θα είναι οι τραπεζοϋπάλληλοι να προετοιμάζονται για μαζικές απολύσεις.

Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι οι νέοι ιδιοκτήτες δεν πρόκειται να ενδιαφερθούν καθόλου για τη στήριξη της αναπτυξιακής δυναμικής της ελληνικής οικονομίας. Με το ελληνικό τραπεζικό σύστημα στα χέρια κερδοσκόπων, η προοπτική της σταθερής και γρήγορης ανάπτυξης γίνεται απλώς ανύπαρκτη. Για μια χώρα όπου το ΑΕΠ έχει συρρικνωθεί κατά 25%, η ανεργία είναι στο 26% και η οικονομία μπαίνει ξανά σε ύφεση, η εξέλιξη αυτή είναι τραγική.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ελληνική οικονομία είχε ανέκαθεν δύο στοιχεία τα οποία την καθιστούσαν διεθνώς υπολογίσιμη. Το πρώτο είναι ο εμπορικός στόλος, ο οποίος όμως στην ουσία είναι κοσμοπολίτικος παράγοντας και δεν έχει μεγάλες θετικές επιπτώσεις στην εγχώρια οικονομία. Το δεύτερο είναι οι τράπεζες που τα τελευταία χρόνια απόκτησαν διεθνή παρουσία στην ευρύτερη περιοχή. Με το τρίτο μνημόνιο η Ελλάδα χάνει πλέον τον έλεγχο των τραπεζών.

Πρόκειται για το αποκορύφωμα του οικονομικού παραλογισμού, δεδομένου ότι τα μνημόνια απέβλεπαν κατεξοχήν στην προστασία των τραπεζών. Η αποτυχία της μνημονιακής παράταξης είναι πλήρης και έχει ιστορική σημασία γιατί σηματοδοτεί τη μετατροπή της Ελλάδας σε τελείως ασήμαντο παίκτη ακριβώς όταν η Τουρκία εμφανίζεται ως κυρίαρχη περιφερειακή δύναμη.

Για τον ΣΥΡΙΖΑ ο εξευτελισμός και η κατάπτωση είναι πέραν πάσης περιγραφής. Οι ευθύνες είναι τεράστιες και κάποια στιγμή θα αποδοθούν.

Read More